ကဗ်ာဆရာႏွင့္ သူ႔ရဲေဘာ္

ျမင့္ေခါင္

ကဗ်ာဆိုသည္မွာ အေၾကာင္းအရာ စိတ္ကူးတစ္ခုကို အႏုပညာေျမာက္ သီကံုးမႈကိုအသံုးျပဳကာ၊ ပံုေဖာ္ျခင္း၊ထင္ဟပ္ျပျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုႏိုင္သည္။ ကဗ်ာသည္အေၾကာင္းအရာ စိတ္ကူးတစ္ရပ္ကိုသယ္ပိုးထားသည္႔ စာေပပစၥည္းတစ္ရပ္ထက္ ပိုလြန္လာသည့္အခါ လက္နက္သဖြယ္ျဖစ္လာေတာ့သည္။ ႏိုင္ငံေရးဆိုသည္မွာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခကို သိျမင္နာလည္မႈဆိုင္ရာ အႏုပညာျဖစ္သည္။ အႏုပညာတစ္ရပ္ျဖစ္သည္႔ ႏိုင္ငံေရးရွိသည္႔ေနရာတြင္ အႏုပညာတစ္ရပ္ျဖစ္သည္႔ကဗ်ာသည္ ရွိလာရေတာ့သည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ကဗ်ာတစ္ပုဒ္၏တာဝန္သည္ က်ယ္ျပန္႔နက္႐ႈိင္းလာေတာ့သည္။ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္၏ဆိုလိုရင္းႏွင့္ အားေကာင္းခ်က္တို႔သည္ ကဗ်ာတစ္ေၾကာင္းေပၚ၌မႈတည္ေနသည္လည္းရွိသည္။ ကဗ်ာတစ္ပိုဒ္အေပၚ၌ မူတည္ေနသည္လည္းရွိသည္။တစ္ခါတစ္ရံ ကဗ်ာေခါင္းစီးေပၚ၌ မႈတည္ေနသည္လည္းရွိသည္။ ”သားကိုရိုက္တဲ့လက္ဟာ မင္းအေမရဲ႕လက္မဟုတ္ပါဘူးသားရယ္” (ေအာင္ျမင့္စိုး) မွာကဗ်ာတစ္ေၾကာင္းေပၚ၌ မူတည္ေနေသာအားေကာင္းခ်က္ျဖစ္သည္။
“ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ
ခ်စ္ေနေသးသည္
ေႂကြးေၾကာ္စူးရဲ
အားမာန္ခဲတဲ့
တိုက္ပြဲထဲကျပည္သူေလ။
(ေမာင္ေလးေအာင္) မွာ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္အေပၚ၌ မူတည္ေနေသာ အားေကာင္းခ်က္ျဖစ္သည္။ ”ငါ႔ကိုအာဖရိက ျပန္ေပး” (လူမြန္းဘား) ဤသည္မွာ ကဗ်ာေခါင္းစီးတစ္ခု၏ အားေကာင္းခ်က္ျဖစ္သည္။
ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ေရးဖြဲ႔ရသည္မွာ လြယ္ကူသည္ဟုမဆိုႏိုင္ေပ။ က်ယ္ျပန္႔နက္ရိႈင္းသည္႔ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ ေရးဖြဲ႔ရသည္မွာပို၍ပင္မလြယ္ကူေပ။ ကဗ်ာေရးဖြဲ႔ျခင္းဆိုသည္မွာ စကားလံုးတစ္လံုးခ်င္းကိုလည္းေရးဖြဲ႔ရ၏။ စာေၾကာင္းတစ္ေၾကာင္းခ်င္းကိုလည္းေရးဖြဲ႔ရ၏။ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ခ်င္းကိုလည္းေရးဖြဲ႔ရ၏။ ကဗ်ာေခါင္းစီးတစ္ခုရဖို႔အတြက္ပင္ တစ္စံုတစ္ရာအားထုတ္ေရးဖြဲ႔ရတတ္ေပသည္။ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ကို တစ္ထိုင္တည္းနဲ႔ ေရးဖြဲ႔သလို၊ ထံု႔ပိုင္း ထံု႔ပိုင္းေရးဖြဲ႔ရသည္လည္းရွိသည္။ တစ္ခါတစ္ရံကဗ်ာတစ္ပုဒ္ကို ရထားလိုက္ေသာ္လည္း ေနာက္အပိုဒ္မ်ားဆက္မရပဲ ျဖစ္ေနတတ္သည္။ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာၾကာ ေရွ႕မဆက္ႏိုင္ပဲျဖစ္ေနတတ္သည္။ ႏွစ္သက္ေသာအေၾကာင္းအရာ စိတ္ကူး၊ ယင္းအေၾကာင္းအရာစိတ္ကူးႏွင့္ လိုက္ဖက္ေသာစကားလံုး ေဝါဟာရ၊ အသံအခ်ိဳးအေကြ႔မ်ားမရသျဖင့္ ေရွ႕သို႔မဆက္ႏိုင္ျခင္းျဖစ္သည္။ ရရွိထားေသာပထမအပိုဒ္သည္ ကဗ်ာ၏ပထမအပိုဒ္ျဖစ္လာမည္ဟု အတိအက်ေျပာ၍မရေပ။ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္လံုး ႐ုပ္လံုးေပၚလာေသာအခါ၊ ထိုပထမအပိုဒ္သည္ သင့္ေလ်ာ္ေသာေနရာတြင္ ဝင္ေရာက္ေနရာယူထားသည္ကိုေတြ႔ရမည္ျဖစ္သည္။ တစ္ခါတစ္ရံေရးဖြဲ႔ခ်င္ေသာ အေၾကာင္းအရာစိတ္ကူးက စိတ္ထဲ၌ေပၚေနေသာ္လည္း လိုက္ဖက္သည္႔စကားလံုးရွာမရျဖစ္ေနတတ္သည္။ ရျပန္ရင္လည္း အသံုးျပဳၿပီးသားအေဟာင္းျဖစ္ေနတတ္သည္။ ကဗ်ာပံုသဏၭာန္မွာလည္း အေဟာင္းျဖစ္ေနျပန္သျဖင့္ ကဗ်ာေရးျခင္းကိုရပ္ထားလိုက္ရေတာ့သည္။ စကားလံုးေဟာင္း အသံေဟာင္း၊ ပံုသဏၭာန္ေဟာင္းတို႔ရဲ႕ပိတ္ေလွာင္ထားမႈမွ ေဖာက္မထြက္ႏုိင္ျဖစ္ကာ ကဗ်ာကို ကိုယ္တိုင္အားထုတ္ေရးဖြဲ႔ေနသည္႔ ကဗ်ာဆရာမ်ားကသာ ပို၍သိႏိုင္မည္ဟု ထင္ပါသည္။
မာရီယာ
မင္းနာမည္ကို ေမ့သြားမွာစိုးတယ္
ကဗ်ာဆရာတစ္ေယာက္စကားလံုးေတြကို
ေမ့သြားမွာစိုးရိမ္သလိုေပါ့......။
ကဗ်ာဆရာမာယာေကာ့စကီးသည္ သူ႔ရင္ထဲေပၚလာသည္႔ ကဗ်ာစာလံုးေတြကို ေမ့သြားမွာစိုးသူျဖစ္သည္။ ကဗ်ာဆရာတစ္ေယာက္သည္ သူ႔ရင္ထဲေပၚလာသည္႔ကဗ်ာစာလံုးမ်ားကို ခ်က္ခ်င္းထ၍ေရးမွတ္ထားတတ္သည္။ ေရးမွတ္စရာအနီးအနားတြင္မရွိပါက စိတ္ထဲ၌စြဲေနေအာင္ အႀကိမ္ႀကိမ္ရြတ္ဆိုေနရသည္။ တစ္ခါတစ္ရံကဗ်ာတစ္ပုဒ္လံုးကိုၿပီးဆံုးသည္အထိ စိတ္ထဲ၌င္ ေရးဖြဲ႔လိုက္ရသည္မ်ားရွိသည္။ ဤသည္မွာဂီတလက္ကြက္ေတြေရးဆြဲကာ စိတ္ကူးႏွင့္စႏၵယားတီးခက္သည္႔ ကဗ်ာဆရာႀကီး ဆရာဒဂုန္တာယာ၏ ဆိတ္ဖလူးရနံ႔ႏွစ္ကာလေတြထဲက အျဖစ္အပ်က္ႏွင့္ဆင္ဆင္တူသည္ဟုဆိုႏိုင္သည္။ စိတ္နဲ႔ကဗ်ာေရး၊ စိတ္နဲ႔စႏၵယားတီးခက္။ ဤနည္းျဖင့္ ေရးဖြဲ႔ေသာကဗ်ာေတြ၊ ဂီတသံစဥ္ေတြအေတာ္မ်ားမ်ားရွိမည္ဟုက်ေနာ္ထင္သည္။
ကဗ်ာဆရာသည္ အေဟာင္းကိုအသိအမွတ္ျပဳ၍၊ ေဝဖန္၍ အသစ္ကိုေထြးေပြ႔ရမည္။ မွန္ကန္ေသာလမ္းေၾကာင္းအတိုင္း ေလွ်ာက္လွမ္းရမည္။ အခက္အခဲေတြကို အမ်ားနဲ႔အတူ အဓိပၸာယ္ရွိရွိ၊ အစီအစဥ္ရိွရွိ ေက်ာ္ျဖတ္ရမည္။ ေတြးေခၚရွင္ပေလတိုက ကဗ်ာဆရာကို သမၼတႏိုင္ငံစနစ္ထဲက ဖယ္ထုတ္ထားခ်င္သည္။ ဤအျမင္မွာ မွန္ကန္ျခင္းမရွိေပ။ အစြန္းေရာက္အျမင္တစ္ခုျဖစ္သည္။ ကဗ်ာဆရာရွယ္လီကမူ ကဗ်ာဆရာဆိုတာ အသိအမွတ္ျပဳမခံရတဲ့ ဥပေဒျပဳ လႊတ္ေတာ္အမတ္ျဖစ္သည္ဟု အခိုင္အမာေတာင္းဆိုသည္။
ကဗ်ာတြင္ အေၾကာင္းအရာသည္ ဦးေဆာင္မႈအပိုင္းမွပါဝင္ကာ ပံုသဏၭာန္သည္ အႏုပညာသီးကံုးမႈျဖင့္အေၾကာင္းအရာကို ထင္ဟပ္ေပးေသာ အတြင္းပိုင္းအဖြဲ႔အစည္းျဖစ္သည္။
ကဗ်ာဆိုသည္မွာ.....ပန္းပြင့္၊ လေရာင္......၊ျမင္းရိုင္း.....၊ တိုက္ပြဲေခၚသံ၊ လက္နက္ စသည္ျဖင့္ အႏွစ္ခ်ဳပ္သေဘာျဖင့္ ခံစားေဖာ္ျပၾကသည္။ "မက္သယူအာႏိုး" ကမူ "ကဗ်ာဆိုတာ ဘဝရဲ႕မွတ္ေက်ာက္" ဟုဆိုသည္။
မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ ကဗ်ာဆရာသည္ သူေရးဖြဲ႔ရရွိလိုက္သည္႔ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ကို သူ႔ရင္ေသြးလိုသေဘာထားသည္။ အရိပ္တၾကည္႔ၾကည္႔ႏွင့္ အားေပးေနတတ္သည္။ မ်က္လံုးပင္လယ္ေတြရဲ႕ အၾကည္႔ကိုမေၾကာက္နဲ႔၊ မုန္းတိုင္းမိုးစက္ေတြကိုေက်ာ္ျဖတ္ စသည္ျဖင့္ ကဗ်ာဆရာသည္ သူ႔ကဗ်ာကိုအားေပးေနတတ္သည္။ တစ္ခါတစ္ရံ လူသားရဲေဘာ္ရဲဘက္တစ္ေယာက္လို သေဘာထားကာ တာဝန္ေတြေပးေနတတ္သည္။ လူထုဆီကိုသြား၊ လူထုကိုလႈပ္ႏိႈး၊ လူထုနဲ႔အတူခ်ီတက္ စသည္ျဖင့္ တာဝန္ေဝေပးေနတတ္သည္။
ကိုယ့္ကဗ်ာကို ကိုယ့္ရဲေဘာ္တစ္ေယာက္လိုသေဘာထားကာ တာဝန္ေတြေပးေနသည္႔ ဆိုဗီယက္ကဗ်ာ ဗာဆီလီၿဖိဳဒါေရာ့ရဲ႕ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ကို မွ်ေဝခံစားႏိုင္ရန္ ဘာသာျပန္ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။

ငါ႔ကဗ်ာသို႔......


ငါ........ေငးၾကည္႔ေနမိ
သင္.....ငါ႔ရဲ႕ကဗ်ာ
ေဝဒနာမ်ားနဲ႔အတူေလ....
မိခင္တစ္ဦးက သတိျပဳလိုက္မိ
ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မဲ့ျခင္းက အႏ ၱရယ္မျဖစ္ေအာင္
တားထားရသူကို
ဒါေပမဲ့......သူမသိေန
သူမ၏သားမ်ား၊ သူမ၏ခေလးမ်ား
အခ်စ္နဲ႕ပတ္သက္ၿပီး ေမြးဖြားလာသူေတြ
ဆြံ႔အ နားမၾကားသူေတြျဖစ္ေနတာ
ကံစီမံရာအျမစ္တြယ္ေနတာ.......။

ဘယ္သူ႔ကိုအျပစ္တင္ရမွာလဲ
ဘာကိုအျပစ္တင္ရမွာလဲ
မုန္းတိုင္းထန္တဲ့ ေခတ္ကာလမ်ား
အနာအဆာမကင္းတဲ့ အေမြအႏွစ္တစ္ခု
ေဟာဒီ ဦးေႏွာက္
ဒါဟာ ငါရရွိပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့အရာလား
သင္ဟာ ငါ႔ရဲ႕ကိုယ္ပိုင္၊ ငါဆုတ္ကိုင္ထား
သင့္ရဲ႕စကားလံုးတိုင္းကိုေပါ႔
သို႔ေပမဲ့ သင္......စကားေျပာရမယ္
အားလံုးနားလည္ဖို႔အတြက္ေလ........။

သင္.........ရင္ဆိုင္ရမယ္
မ်က္လံုးမ်ားရဲ႕ပင္လယ္ျပင္တစ္ခု
လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ အသက္ဝိညာဥ္ကို အပိုင္းပိုင္း
ဆုတ္ၿဖဲပစ္တဲ့
သည္းမခံတတ္တဲ့၊ ခက္ထန္တဲ့၊ အၾကင္နာမဲ့တဲ့
မ်က္လံုးမ်ား
တျခားသူတစ္ဦးရဲ႕ ႏွလံုးသား လက္တစ္ကမ္း
တစ္ေနရာ
ပြင့္ေနတဲ့ တံခါးအနီးမွာ
သင့္ကို နိဂံုးခ်ဳပ္ပစ္မဲ့
မ်က္လံုးမ်ား........။

သို႔ေပမ့ဲ.....သင္.....သိရမယ္
ကမၻာႀကီးကက်ယ္ေပ်ာတယ္ဆိုတာ
ၿပီးေတာ့........သေဘာထားႀကီးရမယ္
ေၾကာက္႐ြံ႕စရာမဟုတ္ဘူး
ေဆာင္းရာသီဆီးႏွင္းေတြ၊ ဒါမွမဟုတ္
ေဆာင္းဦးရာသီမိုးသည္ေတြကို
ဆက္ေလွ်ာက္ပါေရွ႕ကို
တံခါးေခါက္ပါ ရဲရဲဝံ့ဝံ့
လူထုႀကီးရဲ႕ႏွလံုးသားတံခါးေပါက္ေတြကို
အေလးမထား၊ ဥပေကၡာျပဳမႈေတြ ႀကံဳလာရင္
သင္.....ထပ္၍ႀကိဳးစားပါ.........။
သင္.....ထပ္၍ႀကိဳးစားပါ.........။

ျမင့္ေခါင္

Ref: To my verse/by Vasili Fyodorov
မွတ္ခ်က္။ ။ "ပက္ထရစ္လူမြန္ဘာ" ေရးေသာ မူရင္းကဗ်ာ၏ အဂၤလိပ္ဘာသာေခါင္းစီးအမည္မွာ "Africa come back" ျဖစ္ၿပီး။ မံုရြာေအာင္ရွင္ေပးေသာ ျမန္မာဘာသာျပန္ ေခါင္းစီးအမည္မွာ ငါ႔ကိုအာဖရိက ျပန္ေပး ျဖစ္ပါသည္။
ေအာင္ျမင့္စိုးမွာ ကဗ်ာဆရာ ေမာင္စိုးခ်ိန္ ျဖစ္ပါသည္။
အခ်စ္ျဖင့္စီးဆင္းေနေသာ ႏွလံုးအိမ္/ေမာင္ေလးေအာင္၊ မိုးေဝ၊ အမွတ္ (၁၁၃) ၁၉၉၇၊ ဇြန္လ